Vlada Republike Srbije donela je uredbu kojom je „zaključala“ luku Bara Reva u Krnjači, bez javne rasprave.
Prostor je pravno definisan kao terminal za rasute terete, iako studija o uticaju na životnu sredinu nije odobrena. Odluka izaziva pitanja zakonitosti i ugrožava stanšte strogo zaštićenih vrsta, uključujući orla belorepana.
Odluka dolazi dok jedno od najvrednijih prirodnih staništa Beograda ostaje bez nacionalnog statusa zaštite.
Bara Reva – važna prirodna oaza Beograda
Bara Reva je jedno od poslednjih prirodnih močvarnih staništa na levoj obali Dunava u Pančevačkom ritu. Međutim, još uvek nije formalno zaštićena kao nacionalno zaštićeno područje.
Bara Reva pruža ključne ekosistemske usluge poput prečišćavanja vode, smanjenja rizika od poplava i zarobljavanja CO₂. To je međunarodno važno područje za ptice i pripada Ekološkoj mreži Srbije.
Ugrožene strogo zaštićene vrste
Ekolozi ističu da presicanje staništa, buka, svetlosno zagađenje i degradacija tla i vode mogu ugroziti vrste koje žive u Barama Revi. Posebnu zabrinutost izaziva mogući uticaj na belorepanog orla, barsku kornjaču i druge strogo zaštićene vrste.
Problem planiranja i ilegalnog otpada
Planirana izgradnja terminala za rasute terete u luci Beograd – Krnjača uključuje operativnu obalu i infrastrukturne objekte.
Udruženje Bela Čaplja godinama upozorava na problem izrade planskih dokumenata za luku Bara Reva. Oni ukazuju da bi to moglo trajno narušiti biodiverzitet i prirodne funkcije bare Reva.
Godine 2021. radovi su blokirani zbog ilegalnog odlaganja građevinskog otpada u Bar Revu.
Kritike proceduralnih propusta
Javnost je kritikovala neadekvatnu proceduru Studije o uticaju na životnu sredinu, koja je objavljena naknadno i bez pravovremenog obaveštavanja građana. Javni uvid je loše oglašen, samo na sajtu Opštine Palilula u avgustu, dok Ministarstvo nije obavestilo javnost. Zainteresovani su automatski kasnili i nisu mogli učestvovati u javnoj raspravi. Takav pristup ograničio je pravo učestvovanja u javnoj raspravi i transparentnost procesa.
Javni protest i formalne rasprave
Nakon alarma institucija i javnosti, zakazana je nova javna rasprava u novembru, ali pro forme. Komisija i autori studije nisu imali spremne odgovore, a primedbe građana nisu razmotrene u zapisniku.
Uredba Vlade bez Narodne skupštine
Iako studija nije odobrena, Vlada je izglasala uredbu o utvrđivanju lučkog područja na lokaciji Krnjača. Ovaj podzakonski akt nije prošao kroz glasanje Narodne skupštine, niti javnu raspravu.
Brza uredba Vlade i zastareli uslovi studija
Vlada je ubrzano utvrdila lučko područje terminala za rasute terete, koristeći zastarele uslove Studija o proceni uticaja na životnu sredinu.
Studija ima ključne nedostatke i minimalan osvrt na zaštitu životne sredine i strogo zaštićenih vrsta.
Studija je izrađena na osnovu zastarelih uslova još uvek nije ni kao takva usvojena, a Vlada je ubrzano utvrdila lučko područje terminala za rasute terete.
Detalji uredbe
Uredba definiše lučko područje terminala za rasute terete, ukupne površine 57 ha 52 a 71 m². Predviđena je i zabeležba prava preče kupovine Republike Srbije u katastarskim dokumentima.
Zaključavanje prostora i pitanja zakonitosti
Uredbom je prostor pravno „zaključan“ kao luka, pre okončanja procene uticaja na životnu sredinu i stanište orla belorepana. Postoje ozbiljna pitanja zakonitosti i usklađenosti sa međunarodnim konvencijama i EU direktivama.
Izvor: Udruženje Bela Čaplja, Foto: UG Bela Čaplja
